Goethe-Zertifikat B1 · Lesen · Teil 4
Lexuesit shkruajnë për një propozim, njëri prej tyre është shembulli. Për secilin nga shtatë të tjerët vendos: a është pro – Ja apo Nein?
Një fjali emërton një propozim – një ndalim, një detyrim, një risi – për të cilin ka shkruar një revistë, dhe pas saj vijnë tetë komente të shkurtra lexuesish, secili i nënshkruar me emër, moshë dhe qytet nga Gjermania, Austria ose Zvicra; njëri është shembulli. Për shtatë të tjerat i përgjigjesh një pyetjeje të vetme, “Ist die Person für …?” – Ja ose Nein. Rekomandohen 15 minuta. Ajo që kërkon është një qëndrim, jo një temë: imagjino një votim dhe pyet veten ku do ta vinte kryqin ky person. Mendimi yt nuk llogaritet.
Le të themi se pyetja ka të bëjë me Tempo 30 në të gjitha rrugët e një qyteti. Komenti “Für Autofahrer klingt das zwar lästig, und ich fahre selbst jeden Tag zur Arbeit. Aber vor der Schule meiner Tochter ist es seit der Tempo-30-Zone ruhiger geworden.” është Ja: ajo që autori i pranon anës tjetër vjen para “aber”, mendimi i tij pas. Komenti “Und wer soll das alles kontrollieren? Die Polizei hat doch jetzt schon zu wenig Leute.” është Nein: pyetja nuk pret përgjigje, është një argument kundër, i formuluar si pyetje.
Edhe tri skema të tjera. “Das reicht nicht” është përsëri pro masës: autori do më shumë prej saj, jo më pak. Autori që propozon diçka tjetër në vend të masës është kundër saj. Dhe disa komente nisin me argumentin e palës tjetër dhe pastaj i përgjigjen, prandaj lexo deri në fjalinë e fundit para se të vendosësh.
Ja: kush thotë se një masë nuk shkon mjaftueshëm larg, do më shumë prej saj. Kontrollo çfarë vjen më pas. Nëse autori kërkon diçka shtesë, mbetet Ja; nëse propozon diçka krejt tjetër në vend të saj, është Nein.
Kërko fjalë si “zwar”, “natürlich” ose “ich verstehe, dass …”, të ndjekura nga “aber”, “doch” ose “trotzdem”. Ajo që qëndron para “aber” është ana tjetër, të cilën autori përpiqet ta kuptojë; ajo që vjen pas është mendimi i autorit.
Edhe një histori ka qëndrim. Kush shkruan se fëmijën e vet gati e përplasi një makinë para shkollës, tregon se për çfarë është, edhe pa fjalën “dafür”. Kërko fjali me “deshalb”, “darum” ose “seitdem”: ato tregojnë çfarë përfundimi nxjerr autori nga historia.
